Skoda - producent broni, który stał się motoryzacyjnym gigantem

Redakcja Moto Klub 1 grudnia 2022 8 min czytania

Firma jest jedną z najstarszych na świecie. Czeski staruszek ma się dobrze. Widać to chociażby po dużej popularności, jaką cieszą się modele Skody w naszym kraju. Gdzie tkwi jej źródło?

Przejdź do listy modeli

Przedsiębiorstwo Skoda Auto jest dumą Czech. Jednak nie wiemy, jak wyglądałaby sytuacja naszych południowych sąsiadów w czasach komunistycznych i obecnie, gdyby Skoda nie stała się globalną marką. Nowatorskie technologie i rozwiązania to domena firmy, która przynależności do grupy Volkswagen zawdzięcza swój obecny kształt i może się wciąż rozwijać. Nieuczciwe byłoby jednak deprecjonowanie osiągnięć Skody, która istniała na długo przed przyłączeniem do koncernu z Wolfsburga. Zapraszamy na fascynującą podróż po historii Skody, która sięga końcówki XIX wieku.

Skoda - historia i rozwój firmy

Historia Skody sięga 1859 roku, kiedy to firma działała w przemyśle metalowym, a następnie zbrojeniowym. W zakładzie pracował Emil Skoda - czeski inżynier i przemysłowiec, który w 1869 roku przejął przedsiębiorstwo od hrabiego Arnosta Waldsteina piastującego wówczas stanowisko kierownicze.

Nietypowe początki Skody i jej siedziba

Kamieniem milowym okazał się rok 1895, a wszystko rozpoczęło się od zepsutego…bicyklu. Vaclav Klement, 26-letni sprzedawca książek, podczas jednej z wypraw uszkodził swój środek transportu. To wydarzenie zainspirowało młodego mężczyznę do stworzenia spółki wraz Vaclavem Laurinem, który zajmował się serwisem i produkcją jednośladów w nieodległym Turnowie. Siedziba Skody mieściła się w mieście Mlada Boleslav i tak już pozostało do dziś.

Skoda - historia pierwszych pojazdów

Działalność w branży motoryzacyjnej Skoda rozpoczęła w nietypowy sposób. Premierowym pojazdem wyprodukowanym przez Laurina i Klementa był rower, a sama spółka działała pod szyldem Slavia. Tak samo zresztą nazwano premierowe jednoślady skonstruowane przez założycieli. Jeszcze przed końcem XIX wieku gamę poszerzono o motocykle, w czym pomógł sam założyciel innego legendarnego konsorcjum - Bosch. To właśnie z pomocą Roberta Boscha maszyny zostały udoskonalone i stały się bezpieczniejsze.

Motocykle, czyli pierwszy sukces założycieli Skody

Motocykle, a konkretniej rowery wyposażone w silnik pomocniczy o nazwie Motocyclette, szybko zyskały popularność również poza granicami kraju. Sława szła w parze z pierwszymi sukcesami sportowymi. Oficjalnie zakłady Slavii zostały motocyklowymi pionierami w Europie Środkowej.

Pierwsze samochody i przekształcenie w Skodę

W 1905 roku nadszedł czas na pierwszy samochód Skody (wówczas L&K). Pierwszym dziełem fabryki był Voiturette A. Nowe modele Voiturette A były pozbawione dachu, co jak na ówczesne motoryzacyjne realia było normą. Pod maską znajdowała się dwucylindrowa jednostka napędowa o mocy 7 KM. Kierowca miał do dyspozycji trzystopniową skrzynię biegów, a auto mogło rozpędzić się maksymalnie do „zawrotnych” 40 km/h. Pojazd cieszył się uznaniem, gdyż był prosty, solidny i nie kosztował wiele. W sumie wybudowano 44 egzemplarze Voiturette A, a niedługo później powstała wersja B i C.

Rozwój L&K i przejęcie przez Skodę

Zakład zaczął prosperować coraz lepiej. W 1907 roku powstał pierwszy w tej części kontynentu ośmiocylindrowy wóz L&K FF, a sama firma z Mladej Boleslav zatrudniała już 300 osób. Tę sielankę zakłócił pożar zakładu, który wybuchł w 1924 roku. Dodatkowo słabą kondycję przedsiębiorstwa nasilił światowy kryzys gospodarczy. Panowie Laurin i Klement byli w takim wypadku zmuszeni do poszukiwań inwestora. Ten znalazł się w 1925 roku w postaci metalurgicznego potentata - Skody. Od tamtej pory marka zaczęła się powoli stawać ogólnoświatowym gigantem. Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej produkowała auta o dobrze znanych obecnie nazwach, jak chociażby Rapid, Superb czy Popular.

Skoda Octavia i przyłączenie się do Volkswagena

Lata 50. XX wieku to nowe modele Skody. W 1953 roku z taśmy produkcyjnej zjechał Spartak, natomiast w 1959 światło dzienne ujrzał legendarny model, który stał się wręcz synonimem czeskiej marki - Skoda Octavia. Do końca lat 80. koncern produkował coraz więcej samochodów na wolny rynek, lecz firma działała też dla przemysłu zbrojeniowego. Upadek komunizmu i zbliżający się koniec Czechosłowacji poczyniły szereg zmian wewnątrz przedsiębiorstwa. Do największej rewolucji doszło 16 kwietnia 1991 roku, kiedy to Skoda nawiązała współpracę z grupą Volkswagen AG.

Mariaż z Volkswagenem to nie czeski film

Początkowo producent z Wolfsburga wykupił 30% udziałów w firmie. Kilka lat później udziały zwiększyły się o drugie tyle, a od 2000 roku Volkswagen stał się jedynym akcjonariuszem spółki. Mimo olbrzymich zmian Skoda nie zasypiała gruszek w popiele, konstruując w 1994 roku model Felicia. Dwa lata później, po 25 latach przerwy, wznowiono produkcję kultowej Octavii. Kooperacja Czechów z grupą VW AG trwa do dziś. W międzyczasie Skoda zadebiutowała i umacniała się m.in. w segmencie SUV-ów - dzięki modelom Yeti i Kodiaq. Nie można też zapomnieć o działaniach Skody w kierunku elektromobilności.

Skoda - wygląd i zmiana logo, czyli od rowerowego koła po skrzydlatą strzałę

Skoda i jej logotyp przez ponad 125 lat istnienia wielokrotnie ewoluowały, a aktualny emblemat nie ma nic wspólnego z premierowym. Początek działalności wiąże się motocyklem i rowerem, dlatego to właśnie koło jednośladu służyło za pierwszy logotyp Skody. Ogumienie zdobiły liście lipy, a całość była sygnowana szyldem Slavia. Nie obyło się bez symboliki. Wszyscy wiemy, jakie znaczenie dla ludzkości ma wynalezienie koła. Liście lipy miały natomiast podkreślić słowiańskie pochodzenie marki.

Wczesne logo Skody i jego ewolucja

Z czasem koło zostało zastąpione przez kobietę z charakterystycznym warkoczem, choć liście lipy pozostały. Nowe logo Skody miało nawiązywać do nurtu w sztuce określanego jako Art Nouveau. Zanim jednak doszło do tej zmiany, Skoda stworzyła logotyp, który nieoficjalnie został nazwany… piernikiem. Znak był dedykowany motocyklistom, a swoje nietypowe miano zawdzięcza kształtowi i kolorystyce. W 1913 roku logo Skody przeszło całkowitą metamorfozę.Tym razem logotyp Skody był prosty i składał się z nazwisk dwóch założycieli: Laurin&Klement.

Co właściwie przedstawia logotyp Skody?

Od 1923 roku Skoda powoli zmierzała w kierunku logo, który znamy dzisiaj. Na pierwszy rzut oka Indianin z pióropuszem, garbatym nosem i błędnym wzrokiem może tego nie potwierdzać. Jeśli jednak przyjrzymy się właśnie nakryciu głowy, to znajdziemy ten ukryty związek. Znak ten okazał się być przełomowym w historii, czego nie można powiedzieć o stworzonym w 1925 roku złotym napisie Skoda na tle granatowego owalu. Szyld ten zdobił chociażby model 633, lecz nie pozostał na długo i w 1934 roku został wycofany. Ostatecznie pióropusz okazał się drogowskazem i od tamtej pory - z kilkoma ewolucjami - skrzydlata strzała zdobi do dziś wszystkie nowe modele samochodów Skoda.

Sama geneza ma ścisły związek z Emilem Skodą. Czeski przemysłowiec zainspirował się plemieniem Indian, które spotkał podczas wyprawy po Ameryce Południowej. Natomiast zawarta w logotypie Skody strzała ma symbolizować szybkość i poczucie wolności.

Skoda - wszystkie modele w historii firmy

Samochody Skoda przez dekady ugruntowały swoją pozycję w światowej motoryzacji. Nie wszystkie nowe modele były udane, jednak nie zmienia to faktu, że Skoda w swej historii wyprodukowała wiele świetnych maszyn, a auta z ich logo są popularne na całym świecie.

100 (1970-1982);
105 (1976-1990);
125 (1988-1990);
130L (1985-1991);
1000MB (1964-1969);
Citigo (2011-obecnie);
Skoda Enyaq iV (2020-obecnie);
Fabia (1999-obecnie);
Favorit (1988-1994);
Felicia (1994-2001);
Kamiq (2019-obecnie);
Karoq (2017-obecnie);
Kodiaq (2016-obecnie);
Octavia (1959-1971, 1996-obecnie);
Popular (1937-1946);
Praktik (2007-2015);
Rapid (1935-1947, 1983-2019);
Roomster 2006-2015);
Scala (2019-obecnie);
Superb (1934-1942, 2001-obecnie);
Yeti (2009-2017);

Skoda w motorsporcie - rajdy, rajdy i jeszcze raz rajdy

Sportowe osiągnięcia Skody mają ścisły związek z rajdami samochodowymi. Prekursorem sukcesów okazał się Narcis Podsednícek, który jeszcze pod szyldem Laurin & Klement (protoplaście Skody) zwyciężył w rajdzie motocyklowym Paryż-Berlin. Później mamy do czynienia z takimi samochodami Skoda, jak chociażby: Octavia WRC, Fabia WRC, Fabia S2000 czy Fabia R5. To tylko kilka aut Skody, które sięgały po liczne zwycięstwa i tytuły w różnych kategoriach rajdowych. Niestety, wspomniana Fabia S2000 wywołuje również przykre wspomnienia u polskich kibiców. To właśnie w tym samochodzie Skody Robert Kubica miał poważny wypadek w trakcie rajdu Ronde di Andora w lutym 2011 roku, który poważnie rzutował na dalszą karierę naszego rodaka.

Skoda w Polsce

Nasi rodacy bardzo chętnie wybierają samochody Skoda. Polskimi drogami jeździło wiele aut czeskiego producenta. Najpopularniejszym nowym samochodem kupowanym przez Polaków była Skoda Octavia. Zarówno ten, jak i inne modele Skody, czyli Fabia czy Felicia, były w pewnym okresie nabywane w naszym kraju masowo. Warto zaznaczyć, że Skoda Fabia zdobyła wiele nagród i tytułów, w tym między innymi: „Autopremiera 2000” czy „Złota Felga - Auto Roku 2000”.

Skoda - czy wiesz, że:

W okresie II wojny światowej fabryki Skody służyły III Rzeszy jako miejsce produkcji skrzydeł do samolotów.
Skoda to nie tylko producent aut osobowych. Jeszcze przed wojną przedsiębiorstwo zajmowało się produkcją ciężarówek, a później również autobusów.
To właśnie jeden z autobusów (znany w Polsce jako popularny „ogórek”) powstał na na bazie licencji Skody. Pojazdy produkowane były przez Jelczańskie Zakłady Autobusowe.
W latach 30. XX wieku skala produkcji aut Skoda stała na naprawdę wysokim poziomie, jak na ówczesne standardy,. Wszystko dzięki zastosowaniu linii montażowej.
Chiny są największym rynkiem dla Skody. Koncern powrócił za Wielki Mur po długiej przerwie w 2007 roku. W tym samym roku firma rozpoczęła dystrybucję samochodów w Australii.
Do czasu przejęcia Skody przez grupę Volkswagena producent budował samochody według myśli konstrukcyjnej Czechów. To sprawiało, że auta oznaczone charakterystyczną strzałą były obiektem pożądania wielu mieszkańców bloku socjalistycznego.