Filtr GPF w benzynie: skąd się wziął i czym różni się od DPF
GPF (gasoline particulate filter) to filtr cząstek stałych w układzie wydechowym silnika benzynowego. W dokumentacji niemieckich producentów występuje też jako OPF, od słowa Ottopartikelfilter, a mowa o tym samym elemencie.
Powód: sadza z wtrysku bezpośredniego
W silniku z wtryskiem pośrednim paliwo miesza się z powietrzem jeszcze przed zaworem dolotowym. Przy wtrysku bezpośrednim trafia prosto do cylindra, mieszanka bywa mniej jednorodna i powstaje więcej drobnej sadzy. Norma Euro 6 wprowadziła dla benzyny limit liczby cząstek, 6,0 × 1011 na kilometr, ale tylko dla silników z wtryskiem bezpośrednim. Wcześniej, w Euro 5, benzyna takiego limitu w ogóle nie miała, a diesel miał go już od tej normy.
Dlaczego dopiero Euro 6d
Limit liczby cząstek jest jeden, ale zmieniły się warunki jego sprawdzania. Rozporządzenie (UE) 2017/1154 rozszerzyło badanie emisji w ruchu drogowym (RDE) o liczbę cząstek. W normie Euro 6d-TEMP wynik z jazdy po drodze nie może przekroczyć 1,5-krotności wartości z hamowni. Według serwisów motoryzacyjnych w autach spełniających Euro 6d-TEMP i Euro 6d filtr jest praktycznie pewny, a w części modeli pojawił się już około 2017 roku.
Nie każda benzyna Euro 6 go ma. O obecności filtra decyduje wersja silnika, więc przy zakupie sprawdza się wyposażenie konkretnego egzemplarza, a ogłoszenia podają go różnie: GPF, OPF albo po prostu filtr cząstek.
Jak pracuje i czym różni się od DPF
Rdzeń to ceramiczna struktura z mikrokanałów zamkniętych naprzemiennie, raz od strony silnika, raz od strony wydechu. Spaliny muszą przejść przez porowate ścianki, a sadza zostaje w środku. Filtr GPF nie zastępuje katalizatora, który działa chemicznie i ogranicza tlenki azotu, tlenek węgla i węglowodory.
Od filtra w dieslu odróżnia go przede wszystkim temperatura. Spaliny benzynowe są gorętsze, a sadzy powstaje mniej. Sadza spala się samoczynnie przy temperaturze około 600-650°C, najczęściej podczas przyspieszania albo zwalniania bez wtrysku paliwa, więc kierowca zwykle nie zauważa regeneracji. W dieslu regeneracja częściej wymaga aktywnego podniesienia temperatury przez sterownik, co opisują poradniki o wypalaniu DPF i o filtrach cząstek stałych.
Zużycie i obsługa
Filtr podnosi opór przepływu spalin i wymaga wyższej temperatury podczas wypalania sadzy, więc minimalnie zwiększa zużycie paliwa. Jego stan ocenia diagnostyka w warsztacie, a nie samodzielna ingerencja. O pochodzeniu limitów pisze poradnik o normach emisji spalin, a o tym, jak odczytywać zużycie paliwa i CO2 z kart katalogowych, hasło WLTP.