Silnik boxer: poziomy układ cylindrów w Subaru i Porsche
Silnik boxer to jednostka, w której cylindry leżą poziomo po obu stronach wału korbowego, a tłoki w każdej parze poruszają się w przeciwnych kierunkach. Polska nazwa to silnik przeciwsobny, potocznie bokser.
Skąd wzięła się nazwa
Subaru wyjaśnia ją prosto: tłoki ułożone symetrycznie po lewej i prawej stronie wału pracują jak pięści bokserów zadające ciosy. Sąsiednie cylindry są rozstawione o 180 stopni, więc całość jest niska i szeroka.
Co daje płaska budowa
Pary tłoków, które zawsze idą w przeciwne strony, znoszą nawzajem swoje siły bezwładności. Subaru łączy z tym mniejsze drgania i brak potrzeby dokładania wałków wyrównoważających. Drugą cechą jest niskie położenie jednostki. W porównaniu z silnikiem rzędowym i widlastym boxer jest niższy, więc obniża też środek ciężkości samochodu, a symetryczny rozkład masy zmniejsza moment bezwładności wokół osi pionowej.
Silnik jest przy tym krótki, co liczy się w Porsche 911: jednostka leży tam za tylną osią, więc im krótsza, tym mniej jej masy wystaje poza tę oś. Niemiecka marka montuje boxery także za plecami kierowcy w modelach ze środkowym silnikiem: pierwszy Boxster miał jednostkę sześciocylindrową, a od 2016 r. 718 Boxster i Cayman jeżdżą z turbodoładowanymi czterocylindrowcami o pojemności 2,0 i 2,5 litra.
Cena za szerokość
Silnik zajmuje dużo miejsca w poprzek komory. Każdy rząd cylindrów ma własną głowicę, więc w wersji DOHC pracują cztery wałki rozrządu zamiast dwóch (szczegóły w haśle DOHC). Głowice są skomplikowane, a produkcja i rozwój kosztują więcej niż w przypadku zwykłej rzędowej czwórki.
W samochodach sportowych dochodzą ograniczenia wysokości. Głowice z dwoma wałkami i rozbudowany wydech z turbosprężarkami wymuszają ustawienie jednostki nieco wyżej, więc przewaga w położeniu środka masy bywa mniejsza, niż sugeruje teoria.
Od Garbusa do BRZ
Boxera stosował Volkswagen w chłodzonych powietrzem Garbusie i Transporterze oraz Alfa Romeo w modelach 33 i 145. Subaru zadebiutowało z nim 14 maja 1966 r. w modelu 1000: silnik EA52 miał 977 cm3, a napęd szedł na przednie koła. Od tamtej pory marka trzyma się tej konstrukcji. Boxer pracuje między innymi w Imprezie, Legacy i BRZ, w którym od 2022 r. występuje wersja o pojemności 2,4 l (2387 cm3).
Inne układy opisują poradniki o silniku R6 i silniku V6, a dwanaście cylindrów w literę V opisuje hasło silnik V12. Samo Porsche 911 ma boxera od początku produkcji, za tylną osią.