DOHC: dwa wałki rozrządu w głowicy
DOHC (ang. double overhead camshaft) oznacza głowicę z dwoma wałkami rozrządu nad każdym rzędem cylindrów. Jeden steruje zaworami dolotowymi, drugi wydechowymi.
Ile to wałków w całym silniku
Liczy się je na rząd cylindrów. Rzędowa czwórka dwuwałkowa ma więc dwa wałki, a silnik widlasty albo przeciwsobny cztery: po parze na każdą głowicę. Ten sam silnik w wersji SOHC miałby po jednym wałku na rząd, czyli odpowiednio jeden albo dwa. Wałki leżą w głowicy, nad zaworami, i zwykle naciskają na nie bezpośrednio przez kubkowe popychacze. Napędza je pasek albo łańcuch rozrządu. Same wałki opisuje poradnik o wałku rozrządu.
Co zyskuje się na dwóch wałkach
Każdy wałek obsługuje tylko jedną grupę zaworów, więc można je rozstawić pod szerszym kątem niż w SOHC. Mieszanka swobodniej przepływa przez komorę, a świecę da się umieścić w korzystnym miejscu. Mechanizm zaworowy jest też lżejszy, bo wahacze są mniejsze albo ich nie ma, a mniejsza masa ruchoma ułatwia osiąganie wysokich obrotów.
Po stronie wad leży większa liczba części, droższa głowica i dwa wałki, które trzeba zsynchronizować. Układ z jednym wałkiem jest prostszy, dlatego producenci sięgali po niego dla obniżenia kosztów. Jego zasady opisuje poradnik o OHC, a starsze rozwiązanie z wałkiem w bloku tekst o silniku OHV.
Dwa wałki a liczba zaworów
Dwa wałki nie przesądzają o liczbie zaworów. Głowice dwuwałkowe z dwoma zaworami na cylinder istniały, zanim w latach osiemdziesiątych upowszechniły się układy wielozaworowe, a Honda w późniejszych silnikach rodziny D16 stosowała SOHC z czterema zaworami na cylinder. Obecnie niemal wszystkie silniki dwuwałkowe mają trzy do pięciu zaworów na cylinder, dlatego oznaczenie bywa mylone z wielozaworowością. Oznaczenie 16V wyjaśnia poradnik o silniku 16V.
Pierwszy był samochód wyścigowy
Pierwszym samochodem z dwoma wałkami nad głowicą i czterema zaworami na cylinder był Peugeot L76 z 1912 r., zaprojektowany przez Ernesta Henry'ego. Miał rzędową czwórkę o pojemności 7,6 l i wygrał Grand Prix Francji. Do masowych aut układ trafiał dużo później.
Gdzie spotkasz taką głowicę
Dwa wałki w każdej głowicy ma dwunastocylindrowe Ferrari 599, razem 48 zaworów; układ opisuje hasło silnik V12. Taką głowicę mają też czterocylindrowe boksery w Subaru BRZ (więcej w haśle silnik boxer). Honda zadebiutowała w 1989 r. systemem VTEC właśnie w dwuwałkowym silniku B16A.