Hamownia: jak wygląda pomiar mocy i skąd biorą się różnice w wynikach
Hamownia to stanowisko, na którym mierzy się moment obrotowy i moc silnika albo całego samochodu. Wersja silnikowa bada jednostkę wymontowaną z auta. Podwoziowa mierzy samochód ustawiony napędowymi kołami na rolkach.
Co mierzy każdy rodzaj stanowiska
Tylko stanowisko silnikowe mierzy wprost parametry silnika, w tym jego rzeczywisty moment obrotowy. Moc wyznacza się jako iloczyn tego momentu i prędkości obrotowej. Podwoziówka widzi moment na kołach napędowych. Do niego dolicza się opory układu napędowego (sprzęgło, skrzynia, dyferencjał, półosie, opony), a dopiero z tej sumy wylicza się moc silnika. Moc na kołach jest zawsze niższa niż na wale.
Jak wygląda przejazd na rolkach
Samochód wjeżdża osią napędową na rolki i zostaje zamocowany pasami. Kierowca rozpędza go na wybranym biegu z pełnym obciążeniem, a stanowisko zapisuje obroty i moment. Hamulec elektrowirowy zamienia pobraną energię w ciepło i pozwala utrzymać zadane obciążenie. W hamowni bezwładnościowej moc wylicza się z tego, jak szybko samochód rozpędza rolkę o znanej masie.
Straty napędu wyznacza wybieg: po przyspieszeniu kierowca wciska sprzęgło, a stanowisko mierzy, jak szybko hamują rolki. Z tego wylicza się straty dla tego konkretnego auta w tym konkretnym dniu.
Co zmienia wynik
Na liczbę wpływają masa rolek, ciśnienie i temperatura opon, wybrany bieg, temperatura powietrza dolotowego, ciśnienie atmosferyczne oraz algorytm korekcji. Kolejne przejazdy bez przerwy nagrzewają silnik i dolot, co obniża odczyt mocy. Liczy się też kalibracja stanowiska.
Wynik przelicza się do warunków odniesienia według norm takich jak SAE J1349, DIN 70020, ISO 1585 albo UN ECE R85. Każda ma własną metodę, więc ten sam pomiar daje różne liczby. Korekcja oznaczana jako STD bywa o około 4% wyższa niż według SAE J1349, dlatego przy porównywaniu trzeba zapytać, której użyto.
Jak czytać wydruk
Rzetelny wydruk zawiera moc na kołach, moc po przeliczeniu na silnik, moment obrotowy, obroty, temperaturę, ciśnienie i wilgotność powietrza, normę korekcji, bieg oraz datę pomiaru. Bez nich liczba nic nie mówi.
Wartość z katalogu producenta to moc netto silnika wyznaczona według procedury homologacyjnej, więc wynik z rolek można z nią zestawiać tylko orientacyjnie. Najuczciwsze porównanie to pomiar przed i po zmianie na tej samej hamowni, z tą samą korekcją, na tym samym biegu, co ma sens na przykład przy ocenie skutków chip tuningu. Pojęcia z wykresu wyjaśniają teksty o mocy silnika i momencie obrotowym, a szerszy kontekst daje poradnik o tuningu samochodów.