Olej 5W-30: co mówi oznaczenie, a czego nie mówi

Litera W pochodzi od angielskiego słowa winter, czyli zima. Klasa 5W wymaga, żeby w teście rozruchowym w -30°C lepkość nie przekraczała 6600 mPa·s, a w teście pompowalności w -35°C nie była wyższa niż 60 000 mPa·s. Pierwszy pomiar symuluje rozruch (ang. cranking), drugi pompowanie oleju w zimnym silniku.

Liczba 30 opisuje olej rozgrzany. Lepkość kinematyczna w 100°C mieści się w granicach od 9,3 do mniej niż 12,5 mm²/s, a lepkość HTHS (pomiar w 150°C przy dużym ścinaniu) wynosi co najmniej 2,9 mPa·s. W sklepach i w rozmowach pojawia się też zapis olej 5W30 bez łącznika, ale chodzi o to samo oznaczenie.

Klasa lepkości nie informuje, czy olej jest syntetyczny, jaki ma pakiet dodatków ani jak znosi starzenie. Dwie butelki z napisem 5W-30 mogą się różnić tak bardzo, że jedna nadaje się do danego silnika, a druga nie. Pełny opis znaczków z opakowania jest w poradniku o czytaniu oznaczeń oleju silnikowego, a różnice w bazie opisuje tekst o oleju mineralnym i syntetycznym.

Źródło: ACEA, European Oil Sequences for Light-Duty Engines, wydanie 2021.

SAPS to skrót od popiołu siarczanowego, fosforu i siarki w oleju. Kategorie C mają ograniczony poziom SAPS i są przeznaczone do układów oczyszczania spalin, także do aut z filtrem cząstek stałych, również benzynowym (filtr GPF). C2 dotyczy silników zaprojektowanych pod oleje o niskiej lepkości, a C3 ma wyższy próg HTHS, więc daje grubszy film olejowy przy dużym obciążeniu.

Punktem wyjścia jest instrukcja obsługi. Producent podaje w niej klasę lepkości i konkretną normę, na przykład aprobatę VW 504 00 i 507 00, BMW Longlife-04 albo MB 229.51. Same oznaczenia 5W-30 i C3 na etykiecie jej nie zastępują: aprobata producenta jest dodatkowym wymaganiem, które olej spełnia albo nie. Ranking marek nie ma tu znaczenia, liczy się zgodność z zapisem w książce serwisowej.

Zasady doboru dla benzyny i diesla opisuje poradnik jak dobrać olej do silnika, a przebieg samej wymiany tekst o wymianie oleju w samochodzie.